Thuiswerk


Thuis- en telewerk raken steeds meer ingeburgerd. Zowel voor werknemers als voor werkgevers brengt dit meer flexibiliteit met zich mee. Voor de organisatie van welzijn op het werk is het zoeken naar een evenwicht tussen de bescherming van gezondheid en veiligheid en de bescherming van de privésfeer. Indien er ondanks de nodige preventiemaatregelen toch een arbeidsongeval gebeurt, zijn de regels inzake vergoeding van het slachtoffer gelijklopend met andere werknemers.


Wettelijk kader

Het wettelijk kader voor thuis- en telewerkers verschilt naar gelang het statuut en of het al dan niet om telewerk gaat. Zo definieert de wet op de arbeidsovereenkomsten (wet van 3 juli 1978) in hoofdstuk 6 de regels voor de tewerkstelling van huisarbeiders. Deze regels zijn echter niet van toepassing op telewerkers in de privésector. Voor telewerk in de privésector is er een bindende collectieve arbeidsovereenkomst (cao 85). Ook voor ambtenaren die telewerken zijn er specifieke regels vastgelegd in diverse besluiten al naar gelang het over federale, Waalse, Brusselse of Vlaamse ambtenaren gaat.

Wat is telewerk?

Cao 85 definieert telewerk als ‘een vorm van organisatie en/of uitvoering van het werk waarin, met gebruikmaking van informatietechnologie, in het kader van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden die ook op de bedrijfslocatie van de werkgever zouden kunnen worden uitgevoerd, op regelmatige basis en niet incidenteel buiten die bedrijfslocatie worden uitgevoerd’. Met telewerk wordt niet verwezen naar de zogenaamde mobiele werknemers. Dat zijn werknemers van wie de mobiliteit een noodzakelijk deel is van hun arbeidsovereenkomst, zoals vertegenwoordigers, medisch afgevaardigden, thuisverpleegsters.
Cao 85 voorziet het afsluiten van een schriftelijke overeenkomst tussen de werkgever en de werknemer. Hierin wordt onder meer vastgelegd waar het telewerk doorgaat, met welke frequentie en de periodes van bereikbaarheid.

Risico's bij telewerk

Telewerkers verrichten hoofdzakelijk beeldschermwerk. De risico's zijn dan ook gelijklopend met de risico's van beeldschermwerkers op kantoor. Specifiek voor hun situatie is wel dat de thuiswerkplek niet altijd even goed is ingericht en dat er vaak minder aandacht is voor aspecten zoals brandveiligheid. Daar tegenover staat een mindere belasting door lawaai of door verkeerstrajecten.
Telewerk brengt wel specifieke psychosociale risico's met zich mee. Door het thuiswerk verandert de relatie tussen de thuiswerkers en hun collega's en leidinggevenden en verminderen de sociale contacten op de werkvloer. Hierdoor kunnen de thuiswerkers geïsoleerd raken van het werk en minder sociale steun ondervinden. Verder hebben thuiswerkers het vaak moeilijker om een goede balans te vinden tussen werk en privé.

Informatie en afspraken

Een gevolg van telewerk is dat de werkgever minder toezicht heeft op hoe en waar de medewerkers werken. Voor werkgevers wordt het daarom nog belangrijker om werknemers goed te informeren over gevaarlijke en ongezonde situaties. Thuiswerkers moeten weten met welke risico's ze geconfronteerd worden en wat ze kunnen doen om zich te beschermen. De interne dienst voor preventie en bescherming op het werk moet ook toegang hebben tot de werkplek om na te gaan hoe het gesteld is met de veiligheid en gezondheid. Als het telewerk plaatsvindt in de privéwoning dan moet het bezoek wel aangekondigd worden en moet de telewerker er vooraf mee instemmen.

Wat met een arbeidsongeval?

Telewerkers hebben dezelfde rechten als vergelijkbare werknemers die op de bedrijfslocatie van de werkgever werken. Dat geldt ook voor arbeidsongevallen. Indien de telewerker geconfronteerd wordt met een ongeval tijdens zijn werk, dan wordt dit beschouwd als een arbeidsongeval.

Voorwaarden zijn:

  • Het ongeval gebeurt op de plaats die schriftelijk gekozen is als werkplek.
  • Het ongeval gebeurt tijdens de periode van de dag die schriftelijk voorzien werd als de periode waarin arbeid kan verricht worden. Indien dergelijke vermelding in de schriftelijke overeenkomst ontbreekt dan geldt het vermoeden dat het gaat om de werkuren die de telewerker zou presteren indien hij in de lokalen van de werkgever werkt.

Verder lezen

De wettelijke bepalingen i.v.m. thuisarbeid op de website van de federale overheid.