Werken met derden


Organisaties die andere bedrijven of aannemers inschakelen voor het uitvoeren van werkzaamheden, doen dit best op een doordachte en veilige manier. Bij het "werken met derden" zoals het inschakelen van andere bedrijven doorgaans wordt genoemd, is een goede informatie-uitwisseling cruciaal. Deze verplichting is ook ingeschreven in de wetgeving welzijn op het werk.


Activiteiten uitbesteden

Het laten uitvoeren van werken door (onder)aannemers is een gangbare praktijk. Vaak gaat het immers over gespecialiseerde partners die alle kennis in huis hebben om deze werkzaamheden goed, efficiënt en veilig uit te voeren. Denk aan schoonmaak, renovatie, controle van installaties, enz. Maar het brengt ook extra risico’s met zich mee: meer mensen tegelijk in de lokalen of op het terrein van de onderneming, een complexere organisatie, andere dan de normale standaardwerkzaamheden…. Wie is verantwoordelijk voor wat? Ongevallen, incidenten, schade of vertragingen tijdens werkzaamheden van aannemers hebben vaak te maken met misverstanden, een gebrekkige planning, te weinig informatie over de risico’s, geen of slechte instructies, onduidelijke afspraken, …

Opdrachtgevers, aannemers en onderaannemers

Aangezien het werken met derden extra risico’s inhouden, zijn er in de wetgeving specifieke bepalingen voorzien. De wet welzijn op het werk (4 augustus 1996, BS 18 september 1996) wijdt afdeling 1 van hoofdstuk 4 aan Werkzaamheden van werkgevers of zelfstandigen van buitenaf. De bepalingen gelden zowel voor de werkgevers die de werkzaamheden laten uitvoeren (opdrachtgevers) als de (onder)aannemers die de werken komen uitvoeren. De aannemer heeft een overeenkomst aangegaan met de werkgever om werkzaamheden uit te oefenen in zijn inrichting (lokalen, het bedrijfsterrein, installaties). De onderaannemer heeft geen overeenkomst met de initiële opdrachtgever maar wel met de aannemer.

Informatie, coördinatie en opvolging = verplicht

De wettelijke verplichtingen gaan over het geven van informatie, het coördineren van de werkzaamheden tussen de verschillende partijen en het opvolgen van de aannemers. De wet welzijn vertrekt van het principe dat het de verantwoordelijkheid is van de opdrachtgever om erop toe te zien dat alle werkzaamheden in veilige en gezonde omstandigheden verlopen. Met opdrachtgever wordt hier bedoeld de werkgever die zelf werknemers tewerkstelt op de plaats van de werken en derden in huis haalt voor het uitvoeren van specifieke werkzaamheden.

Daarom ook dat er in de verschillende fasen duidelijke verplichtingen zijn opgelegd. Zo moeten afspraken over veiligheid en gezondheid op het werk mee opgenomen worden in de overeenkomst tussen opdrachtgever en aannemer en is het uitwisselen van informatie primordiaal. Verder moet de opdrachtgever een passend onthaal organiseren voor de werknemers van de (onder)aannemers en nagaan of deze de nodige instructies hebben gekregen en af deze begrepen zijn.

Verplichtingen van de opdrachtgever

  • Informatie geven aan de aannemer: over de risico’s in zijn inrichting en over de beschermings- en preventiemaatregelen. De informatie over de eerste hulp, de brandbestrijding en de evacuatie hoort hier steeds bij.
  • Nagaan of de werknemers van de (onder)aannemers de nodige instructies hebben ontvangen om veilig en gezond te werken binnen zijn inrichting.
  • Een specifiek onthaal organiseren voor de werknemers van de (onder)aannemers.
  • De coördinatie organiseren tussen de verschillende partijen (aannemers, onderaannemers, eigen werknemers) die de werkzaamheden uitvoeren.
  • Er zorg voor dragen dat de aannemers hun verplichtingen inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk die eigen zijn aan zijn inrichting naleven.
  • Onveilige aannemers weren.
  • Een overeenkomst afsluiten met elke aannemer waarin een aantal specifieke verplichtingen inzake welzijn op het werk zijn opgenomen.
  • Zelf de nodige maatregelen nemen indien hij vaststelt dat de aannemer zijn veiligheidsverplichtingen niet of gebrekkig naleeft.

Verplichtingen van de aannemer

  • Veiligheidsregels naleven: de verplichtingen inzake het welzijn van de werknemers die in de inrichting van de opdrachtgever zijn opgelegd, naleven en doen naleven door zijn eigen werknemers en door de onderaannemers.
  • Informatie doorgeven aan zijn werknemers en aan de onderaannemers.
  • Informatie geven aan de opdrachtgever over de risico’s die de werken die hij als aannemer gaat uitvoeren, zullen of kunnen meebrengen.
  • Meewerken aan de coördinatie opgezet door de opdrachtgever.
  • Opmerking: Alle verplichtingen die de opdrachtgever heeft ten opzichte van een aannemer schuiven door naar de aannemer als hij zelf een onderaannemer inschakelt.

Onveilige aannemers weren

Het accent in de wetgeving ligt dus duidelijk op informatie en coördinatie. Maar de wetgeving gaat nog een stap verder. Niet enkel informeren en coördineren zijn verplicht, de opdrachtgever moet ook onveilige aannemers weren. Hij mag met andere woorden geen opdrachten toevertrouwen aan aannemers waarvan hij kan weten of vaststelt dat ze niet veilig werken. Het spreekt voor zich dat dit geen eenvoudige zaak is. Eén van de mogelijkheden is door enkel een beroep te doen op aannemers die een label, attest of certificaat hebben dat het toepassen van een veiligheidszorgsysteem aantoont. Voorbeelden hiervan zijn het VCA-certificaat of BeSaCC-attest.

Ongeval? Samenwerken voor de analyse

Indien er een ongeval gebeurt waarbij een werknemer van een derde betrokken is, dan is het best om samen te werken om de oorzaken van het voorval op te sporen. De aannemer beschikt immers over informatie die de opdrachtgever niet heeft. Denk aan procedures, producten of gereedschap waarmee gewerkt wordt. De opdrachtgever heeft dan weer meer informatie over de omstandigheden en de werkomgeving. Bij een ernstig arbeidsongeval is het opzetten van een dergelijke samenwerking voor het opstellen van het omstandig verslag trouwens verplicht. De afspraken hierover moet (op voorhand) mee opgenomen worden in de overeenkomst met de (onder)aannemer.

Verder lezen:

https://besacc-vca.be