Re-integratiebeleid: werknemers terug naar de werkvloer begeleiden

Werknemers die uitvallen door een ziekte of een ongeval terug naar de werkvloer begeleiden, is voor iedereen voordelig. Een re-integratiebeleid verhoogt het welzijn op het werk, is positief voor de jobtevredenheid en bespaart kosten door minder ziekteverzuim. Het voeren van een re-integratiebeleid vergt de betrokkenheid van alle actoren zowel in de onderneming of organisatie als daarbuiten. De werknemer speelt daarbij een centrale rol.


Lees ook:

Kort en lang verzuim

Werken aan re-integratie mag niet enkel focussen op het langdurig verzuim. Cijfers leren dat de kans voor werknemers die langer dan 6 maanden afwezig zijn om terug te keren naar hun job sterk afneemt. Bij een afwezigheid van meer dan één jaar, kan slechts 1 op 5 opnieuw aan de slag bij zijn werkgever.
Kort verzuim komt ook veel meer voor dan langdurig verzuim. Afwezigheden ten gevolge van arbeidsongevallen zijn bijvoorbeeld in 75% van de gevallen korter dan 2 weken. Dat betekent dat een beleid rond re-integratie zowel het kort als het lang verzuim moet beogen. Het actief terug naar het werk begeleiden start vanaf dag 1.

Arbeids(on)geschikt

Een goed re-integratie-traject is gebaseerd op het concept van arbeidsgeschiktheid. Centraal staan de mogelijkheden van de werknemer, niet zijn beperkingen. Geen enkele job vereist immers het volledig inzetten van alle vaardigheden. Vanuit dit idee is het geen probleem dat een werknemer niet over bepaalde capaciteiten beschikt. Om tot een goede match te komen, is het belangrijk enerzijds een goed zicht te hebben op de capaciteiten van de werknemer en anderzijds op de vereisten van de functie.

Re-integratietraject verplicht?

De wetgeving biedt een kader voor het re-integratietraject. Dergelijk traject kan opgestart worden door de werknemer (of behandelende arts), de adviserend geneesheer, of de werkgever. Tijdens het traject onderzoekt de arbeidsgeneesheer de mogelijkheid tot re-integratie samen met de werknemer en andere betrokkenen. Deze re-integratiebeoordeling moet het mogelijk maken om te beslissen:

  • of de werknemer op termijn zijn overeengekomen werk opnieuw zal kunnen uitoefenen, dan wel dat de werknemer definitief ongeschikt is voor het overeengekomen werk.
  • of er (tijdelijk of definitief) ander of aangepast werk kan worden gezocht.

Vereist: actieve betrokkenheid van de werknemer

De eerste prioriteit van een re-integratie-traject is om de werknemer in de eigen functie te laten terugkeren. Indien de werknemer de eigen functie niet meer kan uitoefenen, wordt gekeken wat de andere arbeidsmogelijkheden zijn binnen de organisatie, al dan niet met (tijdelijke) aanpassingen aan de werkpost, het takenpakket, het werkritme, etc. De actieve betrokkenheid van de werknemer is cruciaal. Door zelf mee te werken aan concrete oplossingen, wordt het makkelijker om het re-integratie proces te laten slagen.

Wat met aangepast werk?

Aanpassingen doorvoeren in het werk kan een forse stimulans zijn voor een vlotte terugkeer. Aangepast werk wordt meestal als oplossing voor wedertewerkstelling gebruikt wanneer het duidelijk is dat een werknemer op termijn volledig zal re-integreren, maar daar op een gegeven moment nog niet toe in staat is. Het aangepast werk maakt in dit geval een geleidelijke re-integratie in de eigen of een andere functie mogelijk. Bij onduidelijkheid over het verloop van het herstel van de werknemer, draagt aangepast werk ertoe bij dat de werknemer betrokken blijft en de terugkeerdrempel verlaagd wordt.
Werkaanpassingen kunnen tijdelijk van kracht blijven of permanente veranderingen zijn. Ze kunnen gericht zijn op het vergroten van de belastbaarheid van de werknemer enerzijds of anderzijds, op het verkleinen van de werkbelasting.

Voorbeelden van aangepast werk zijn:

  • Aanpassingen aan de werkplek:

    • De werkplek herinrichten: andere opstelling, verlichting aanpassen, doorgangen verbreden, aangepast meubilair.
    • Hulpmiddelen voorzien.
    • Machines aanpassen aan de beperkingen bv. versterken van visuele of auditieve signalen.

  • Begeleiding voorzien:

    • Extra overleg met leidinggevenden en collega's.
    • Hulp van collega's voorzien bij het uitvoeren van bepaalde taken.

  • Opleiding: extra opleiding voorzien voor bijvoorbeeld de andere taken.


Verder lezen

Re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers.

Brochure werkhervatting na afwezigheid om medische redenen.

Praktijkhandboeken voor bedrijven bij het uitbouwen van een job behoud en re-integratiebeleid, 1 algemeen handboek, en 3 praktijkboeken specifiek voor 3 sectoren: de gezondheids- en welzijnssector, de bouwsector, de chemiesector.