Noodplanning


Ondernemingen en organisaties moeten alles in het werk stellen om risico’s en gevaarlijke situaties te voorkomen. Wanneer er toch iets fout loopt, dan is het belangrijk dat iedereen weet hoe hij of zij moet reageren. Daarvoor dient de noodplanning.

Lees ook:


Wat is een noodplan?

De noodplanning wordt vastgelegd in een document: het noodplan. Dat is een opsomming van alle maatregelen die een organisatie of bedrijf heeft genomen om de gevolgen van ongevallen of rampen in te perken. Het noodplan houdt rekening met de risico’s die eigen zijn aan de bedrijfsactiviteiten, maar ook met de middelen die aanwezig zijn om tussenbeide te komen bij een noodsituatie. Het noodplan moet up-to-date gehouden worden zodat het ten allen tijde beantwoordt aan de reële situatie op het terrein.

Elementen

Het noodplan omvat de volledige aanpak van noodsituaties (scenario's, risico's) en geeft daarbij aan welke middelen er voorhanden zijn, welke procedures gelden, wie welke verantwoordelijkheden en taken heeft, … Het noodplan is het globale document dat andere plannen en documenten samenbrengt tot één geheel. Het gaat dan bijvoorbeeld over:

  • Het evacuatieplan: dit plan hangt aan de ingang van elk gebouw en per verdieping. Het omvat de indeling en de bestemming van de lokalen, de compartimentsgrenzen, de ligging van de uitgangen, nooduitgangen en verzamelplaatsen.

  • Het interventiedossier: dit dossier is bedoeld voor de openbare hulpdiensten en bevat een lijst met brandbeschermingsmiddelen, informatie over de elektrische installaties, … en alle andere nuttige info voor de hulpdiensten.

Intern en extern noodplan

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een intern en een extern noodplan. Het intern noodplan beschrijft hoe een noodsituatie moet aangepakt worden op de bedrijfssite zelf. Het extern noodplan bevat de voorzieningen en maatregelen die moeten voorkomen dat de buitenwereld schade ondervindt. Het gaat hierbij niet alleen om de mensen die in de omgeving van het bedrijf wonen, maar ook het milieu.
Het intern noodplan moet afgestemd zijn op de bestaande rampenplannen van de verschillende bestuurlijke overheden, zoals het gemeentelijk of provinciaal rampenplan.
Voor bedrijven die bepaalde hoeveelheden gevaarlijke stoffen op hun terrein hebben, de zogenaamde
Seveso-bedrijven, gelden veel strengere voorschriften rond noodplanning.

Fasen van aanpak

De interventie-aanpak hangt af van de aard en de ernst van het voorval. Het verloop is gefaseerd en meestal worden achtereenvolgens vijf fasen doorlopen:

  • Waarschuwing: van zodra iemand een noodgeval opmerkt, is het cruciaal dat hij dit zo snel mogelijk meldt. Er moeten duidelijke afspraken zijn, door iedereen gekend, over wie gewaarschuwd moet worden en hoe dit moet gebeuren. De waarschuwing kan ook door een elektronisch systeem gebeuren (bv. branddetectiesysteem waarschuwt de receptionist).

  • Melding: de gewaarschuwde persoon meldt op zijn/haar beurt de noodsituatie aan de persoon of instantie die bevoegd is voor de organisatie van de interventie. Naar gelang de aard en de omvang kan het gaan om een louter interne melding of het verwittigen van externe hulpdiensten.

  • Maatregelen: afhankelijk van de ernst en de omvang van de noodsituatie moeten de geplande maatregelen genomen worden. Voorbeelden van dergelijke maatregelen zijn evacuatie, blussen, installaties beveiligen, verwittigen van externe betrokkenen, …
    De verschillende maatregelen beschrijven tevens wat er precies verwacht wordt. De evacuatieprocedure vermeldt bijvoorbeeld het evacuatiesignaal. Dit signaal geeft aan dat de werknemers de arbeidsplaats moeten evacueren en verzamelen op de verzamelplaatsen.

  • Afsluiting of beëindiging: in deze fase wordt de noodsituatie afgesloten en wordt opnieuw overgegaan naar de normale bedrijfssituatie. Het bedrijfsnoodplan beschrijft op welke manier dit kan gebeuren.

  • Post-operationele fase: met het beëindigen van het voorval zit het werk er nog niet op. Nazorg is vereist zoals een analyse van het voorval, communicatie.

Oefenen en informatie

In een eventuele noodsituatie heeft een noodplan maar zin indien iedereen ook daadwerkelijk weet wat hem te doen staat. Daarom zijn opleiding, informatie en noodof evacuatieoefeningen essentieel. Een jaarlijkse evacuatieoefening is trouwens verplicht (zie Evacuatie). Alle werknemers moeten bovendien van bij het onthaal alle relevante informatie uit het noodplan meekrijgen zodat zij weten wat hen te doen staat in geval van een noodsituatie. Ook alle tijdelijke werknemers, uitzendkrachten en werknemers van derden die op het bedrijf aanwezig zijn, moeten op de hoogte gebracht worden van de regels omtrent veiligheid en noodsituaties.

Verder lezen:
Federale Overheidsdienst voor Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: Noodplan